Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Sztabińskiej im. Karola Brzostowskiego powstało 21 lipca 1979 roku. Decyzją Naczelnika Gminy w Sztabinie wpisano je do rejestru stowarzyszeń i związków Urzędu Gminy w Sztabinie pod numerem jeden, a w Krajowym Rejestrze Sądowym zarejestrowano 28 listopada 2001 roku.
Celem statutowym tego Stowarzyszenia jest rozwijanie postępowych tradycji życia kulturalnego, społeczno-gospodarczego Ziemi Sztabińskiej oraz zapewnienie regionowi znaczącego miejsca w życiu województwa i kraju. Założone cele Towarzystwo realizuje poprzez zaangażowanie w ochronę i zachowanie zabytków kultury, pamiątek regionalnych, podejmowanie inicjatyw ożywiających aktywność społeczną oraz poznawanie działalności Karola Brzostowskiego. Przypominane są tradycje, bogata historia tych ziem, popularyzowany region o wysokich walorach naturalnego środowiska przyrodniczego.
Skład władz TPZSz w dniu założenia przedstawiał się następująco: Stefan Sadowski – prezes, Edward Wnukowski – wiceprezes, Kazimierz Sobótko – sekretarz, Janusz Mielniczek – skarbnik oraz członkowie: Ryszard Kapla, Krystyna Sadowska, Czesław Maciejewski, Stanisław Markowski, Zygmunt Rybakowicz, Tadeusz Chilicki, Kazimierz Siebiedziński, Władysław Turowski, Stanisław Krawcewicz, Józef Karecki. W skład komisji rewizyjnej wchodzili: Władysław Kaczan, Zygmunt Turowski, Ireneusz Tomaszewski, natomiast w skład sądu koleżeńskiego: Edward Szyc, Mieczysław Murawski, Jadwiga Sadowska. Stefan Sadowski funkcję prezesa pełnił do 6 maja 2000 roku. Jego następcą został Marek Szczepański . Bernadetta Olichwier pełniła funkcję sekretarza, Danuta Puchalska – skarbnika, a Roman Gębicz – kronikarza. W skład zarządu wchodziły również Jadwiga Siebiedzińska i Helena Kozłowska. Komisję rewizyjną tworzyli: Danuta Bernatowicz, Bożena Kondracka i Kazimierz Wiliwis. Od 28 czerwca 2003 roku obowiązki prezesa przejęła Danuta Barbara Puchalska , Dariusz Trojanowski pełnił funkcję wiceprezesa, Helena Kozłowska – sekretarza, Danuta Luty – skarbnika, Jadwiga Siebiedzińska i Roman Gębicz byli członkami Zarządu. Do komisji rewizyjnej należeli: Danuta Bernatowicz, Kazimierz Siemiaszko, Stefan Korycki.
12 marca 2011 roku wybrano nowe władze Towarzystwa. Prezesem została Małgorzata Danuta Ostrowska, Grzegorz Łapszys – wiceprezesem, Danuta Barbara Kaftańska – skarbnikiem, Helena Kozłowska – sekretarzem, Emil Malesiński i Małgorzata Ostapowicz – członkami Zarządu. Komisję rewizyjną tworzyli: Danuta Luty, Barbara Czerwińska, Zdzisław Pawłowicz.
Obecnie w skład zarządu wchodzą: Małgorzata Danuta Ostrowska – prezes, Emil Malesiński – wiceprezes, Ewa Roszko – skarbnik, Janusz Lotkowski - sekretarz, Małgorzata Ostapowicz i Katarzyna Rudzewicz - członkinie. Komisję rewizyjną tworzą: Barbara Czerwińska, Marta Karecka, Zdzisław Pawłowicz.
Główne zadania Towarzystwa realizowane są wspólnie z funkcjonującymi w gminie Sztabin szkołami i instytucjami. To m.in. konkursy dotyczące życia i działalności hrabiego oraz wiedzy o gminie, konkursy fotograficzne ukazujące piękno regionu, rajdy rowerowe. W ramach akcji „Bliżej Regionu – bliżej Kraju” organizowano obchody „Dni Sztabina”. W klasach wykonywano gazetki tzw. „Kąciki regionalne”, prowadzono lekcje z edukacji historyczno-krajoznawczej. Stowarzyszenie przekazało wszystkim szkołom biogramy i okolicznościowe stemple, prezentujące wybitne postaci – Karola hr. Brzostowskiego, Joachima Litawora Chreptowicza, Ignacego Prądzyńskiego, Konstantego Ramotowskiego „Wawra”, Ignacego Domeyki, których działalność związana była z Ziemią Sztabińską. Z inicjatywy Towarzystwa dwie drużyny Związku Harcerstwa Polskiego przyjęły nazwę im. Karola Brzostowskiego.
5 maja 1992 roku Jarosław Zieliński – Kurator Oświaty w Suwałkach nadał Szkole Podstawowej w Sztabinie imię Karola Brzostowskiego oraz prawo posiadania sztandaru. Wydarzenie to stało się dodatkowym impulsem do kultywowania pamięci o Brzostowskim i poszukiwania w osobie Patrona wzorców.
Z inicjatywy Towarzystwa 16 kwietnia 1993 roku plac wokół parku w Sztabinie, który wcześniej nosił nazwę Rynek, nazwano Placem Karola Brzostowskiego.
Priorytetem w kolejnych działaniach Towarzystwa było uhonorowanie pomnikiem tej zasłużonej dla Ziemi Sztabińskiej postaci. Dzięki darczyńcom i pomocy pracowników Urzędu Gminy Sztabin (w 140-tą rocznicę śmierci Karola Brzostowskiego) udało się dokonać jego odsłonięcia. Autorem projektu popiersia był mgr Andrzej Barcza, pracownik naukowy Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Do postumentu przytwierdzona została tablica z napisem „Karol Brzostowski (1795-1854) przyjaciel ludu, wynalazca, reformator, uczestnik powstania listopadowego, twórca Rzeczypospolitej Sztabińskiej – staraniem Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Sztabińskiej im. Karola Brzostowskiego. Rodacy z kraju i USA. Sztabin 12 czerwca 1994 roku”. Druga tablica o tej samej treści wmurowana została w ścianę budynku Zespołu Szkół Samorządowych w Sztabinie, trzecia znajduje się w dworku w Cisowie.
W latach 70-tych z funduszu Towarzystwa odrestaurowano pomnik Joachima Litawora Chreptowicza, który został zaprojektowany i wykonany osobiście przez Karola Brzostowskiego. Początkowo pomnik ustawiony był na dziedzińcu zakładów metalowych funkcjonujących w dobrach Brzostowskiego. W czasie likwidacji huty został przewieziony do Sztabina i umieszczony na dziedzińcu z tyłu kościoła. Obecnie odnowione popiersie ustawiono na placu przykościelnym przy ulicy Augustowskiej .
Towarzystwo prowadziło też działalność wydawniczą. W latach 1994-1997 opublikowało cztery Sztabińskie Zeszyty Historyczne opracowane społecznie przez ks. Edwarda Anuszkiewicza, zajmowało się reedycją wydawnictw związanych z Karolem Brzostowskim „Krasnybór czyli Sztabin i Karol hr. Brzostowski” – Ludwika Pietrusińskiego oraz „Trzydzieści lat mego pasterzowania w parafii sztabińskiej” – ks. Jakuba Rółkowskiego. Włączało się również do prac związanych z wydaniem dwóch widokówek Sztabina, folderu o gminie i certyfikatu dla turystów potwierdzającego pobyt na terenie Rzeczypospolitej Sztabińskiej .
W 2002 roku Zarząd Towarzystwa podjął decyzję utworzenia muzeum regionalnego. Wynikało to z potrzeby ochrony elementów kultury materialnej stanowiącej wspólne dobro mieszkańców gminy Sztabin.
Z inicjatywy Zarządu Towarzystwa rok 2004 ogłoszono – Rokiem Karola Brzostowskiego na Podlasiu. Patronat honorowy nad obchodami objął Marszałek Województwa Podlaskiego Janusz Krzyżewski. Uroczysta inauguracja obchodów z udziałem Komitetu Honorowego, władz samorządowych, licznych gości, mieszkańców i młodzieży odbyła się 21 lutego w Szkole Podstawowej w Sztabinie, natomiast obchody centralne 12-13 czerwca. Od 21 do 24 lipca 2004 roku, w rodowym dworku Hrabiego w Cisowie, odbył się zjazd rodziny Brzostowskich. W programie obchodów znalazł się cykl konkursów dla uczniów gimnazjów z terenu gminy oraz uczniów szkół średnich w województwie, noszących imię Karola Brzostowskiego.
Towarzystwo swoją działalność opiera na funduszach unijnych oraz tych pozyskanych w ramach konkursów, organizowanych przez Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego lub Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności. Niejednokrotnie otrzymywało również dofinansowanie ze środków Gminnej Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Swoje projekty Towarzystwo realizuje przy współpracy z Centrum Biblioteczno-Kulturalnym i Szkołą Podstawową w Sztabinie.
Projekty dotowane w ostatnich latach to: „Odnowa Rzeczypospolitej Sztabińskiej”, „ocalić od zapomnienia”, „Gdzie jest człowiek, tam jest sztuka”, „Czterdzieści+”, „Pocztówki akwarelą malowane”, „Jubileusz 15-lecia Naszego Sztabińskiego Domu”, „Tajemnice folwarku w Jastrzębnej Pierwszej”, „Zasady twarde jak skała na kruchym szkle”, ,,Szkoła przetrwania, szkoła życia”, „Jarmark Brzostowskiego”, „W ludowym rytmie”.
Trzeba też podkreślić, że do działań włączają się Jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej. Dbając o bezpieczeństwo uczestników imprez, przeprowadzają różnorodne konkurencje sprawnościowe bądź też prezentują sprzęt bojowy, budzący podziw i zachwyt, szczególnie wśród najmłodszych.
Działanie w szeregach TPZSz jest pracą społeczną, niejednokrotnie pochłaniającą mnóstwo czasu. Mając jednak za Patrona Karola Brzostowskiego, osobę bezgranicznie oddaną społeczeństwu, zabiegającą o to, ażeby każdemu człowiekowi w jego majątku żyło się lepiej, żaden z członków Towarzystwa nie odczuwa żalu ani zniechęcenia, wręcz przeciwnie; w naszych sercach po wykonaniu każdego zadania gości radość, że zrobiliśmy coś dla dobra wszystkich mieszkańców Sztabińskiej Ziemi.
Praca naszego Stowarzyszenia została doceniona przez Międzywydziałowe Koło Naukowe Socjologii Wsi i Doradztwa Rolniczego im. W. Grabskiego Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego – Akademii Rolniczej w Warszawie, które w 1985 roku przyznało Towarzystwu „Wyróżnienie im. Wiktora Bronikowskiego” za wkład w rozwój agronomii społecznej, postępu rolniczego i kultury w środowisku wiejskim. Natomiast w 2017 roku Wojewoda Podlaski przyznał wyróżnienie w ramach konkursu „Inicjatywa Społeczna Roku 2016” za realizację projektu pn. „Wokół Brzostowskiego”.